اسيلوسكوپ اشعه كاتدي با انحراف در ميدان الكتريكي (CRO) :
(CATHODC RAY OSILLISCOPE)
مقدمه :
هرگاه تغييرات فركانس در يك مدار نسبتا زياد باشد ، دستگاههاي اندازه گيري آنالوگ همچون قاب گردان با آهنرباي دائم ، آهن نرم گردان ، فروديناميكي ، الكتروديناميكي و ... بطور لحظه اي نمي توانند كميت مورد نظر را اندازه گيري نمايند . بنابراين براي اندازه گيري تغييرات ولتاژ با فركانس زياد و مشاهده شكل موج روي صفحه فلورسانس از دستگاهي بنام اسيلوسكوپ (CRO) استفاده مي كنند .
قسمت متحرك دستگاه اسيلوسكوپ ، يك اشعه كاتدي مي باشد كه اين دستگاه در حالت معمولي به ولتاژ حساس است و براي اندازه گيري كميت هاي مختلف بايد آن را تابع اي از ولتاژ درآورد . بعنوان مثال جهت بررسي تغييرات شتاب يك شي ، بايد آنرا به ولتاژ تبديل و سپس به دستگاه اسيلوسكوپ اعمال نمود .
اين عمل بر اساس ساختمان عمومي دستگاههاي اندازه گيري امكان پذير مي باشد .
اجراي تشكيل دهنده اسيلوسكوپ (CRO) :
دستگاه اندازه گيري اسيلوسكوپ از قسمت هاي زير تشكيل شده است :
1- توپ الكتروني
2- صفحات انحراف دهنده
3- صفحه حساس
4- حباب شيشه اي
5- مدارات كنترل
سه قسمت اول دستگاه اسيلوسكوپ در يك حباب شيشه اي قرار دارد و به كمك مدارات كنترل دستگاه مي توان ، كميت مجهول را روي صفحه نشان داد . توپ الكتروني بطور اجمال قسمتي از سرچشمه و منبع يك دسته اشعه الكتروني متمركز شده و سريع مي باشد . صفحات انحراف دهنده ، عمل انحراف اشعه الكتروني بر روي صفحه حساس را به عهده دارند ( صفحات افقي ، عمل انحراف عمودي الكتريكي و صفحات عمودي ، عمل انحراف افقي الكترون ) .
اجزاء تشكيل دهنده توپ الكتروني :
توپ الكتروني از قسمت هاي زير تشكيل شده است :
1- كاتد
2- شبكه
3- آند شتاب دهنده اول
4- آند متمركز كننده
5- آند شتاب دهنده دوم
كاتد استوانه اي است كه بوسيله فيلمان گرم كننده از خود اشعه الكتروني متصاعد مي كند و بر حسب آنكه ولتاژ اعمال شده به فيلمان كم يا زياد باشد ، اشعه الكتروني كم يا زياد مي گردد .
جهت كنترل اشعه الكتروني از طبقه اي بنام شبكه استفاده مي كنند . اين شبكه به صورت استوانه است و ولتاژ اعمال شده به ان خيلي منفي تر از ولتاژ دو سر كاتد مي باشد . همچنين شبكه ، كنترل مقدار اشعه الكتروني از كاتد به سمت آند شتاب دهنده اول را به عهده دارد .
براي آنكه اشعه الكتروني بعد از شبكه پراكنده نشود و عمل تمركز و شتاب به اشعه الكتروني داده شود از سه استوانه آند شتاب دهنده اول ، آند متمركز كننده و آند شتاب دهنده دوم استفاده مي شود . آند شتاب دهنده اول ، اشعه را متمركز به سمت آند متمركز كننده هدايت مي كند . آند متمركز كننده اشعه فوق را تمركز داده و بوسيله آند شتاب دهنده دوم ، سرعت و شتاب به اشعه مي دهد و به سمت صفحات منحرف كننده پرتاب مي كند. به دليل شكل استوانه اي توپ الكتروني ، اشعه بصورت محوري در طول توپ الكتروني حركت مي كند . حال اين سوال مطرح مي گردد كه چگونه مي توان اشعه الكتروني صاتع شده از كاتد را متمركز ، سرعت و شتاب داد و يا به عبارت ديگر اشعه الكتروني چگونه در توپ الكتروني متمركز ، سرعت و شتاب مي گيرد . براي توصيف مورد فوق ، اثر ميدان الكتريكي روي بار بررسي مي گردد و سپس عمل عدسيهاي محدب و مقعر الكتريكي توضيح داده مي شود .
ميدان يكنواختي كه از صفحات طويل و موازي تشكيل شده است را در نظر بگيريد ، هرگاه الكتروني در اين ميدان يكنواخت قرار گيرد ، به آن نيروي وارد مي شود و شتابي در جهت نيروي وارد شده به آن اعمال مي گردد . به عنوان مثال اگر سرعت اوليه الكترون در ميدان يكنواخت V1 باشد ، به ذره متناسب با نيروي وارده در ميدان الكتريكي وارد مي شود و سرعتي مانند V به آن مي دهد .
بنابراين نيروي وارده بر ذره ، درميدان يكنواخت هم پتانسيل برسي مي گردد .
در يك ميدان هم پتانسيل ، نيروي وارده بر يك ذره باردار همواره عمود بر آن سطح مي باشد . وقتي كه نيم كره بالائي نسبت به پائيني منفي تر باشد ( منظور يكي نسبت به ديگري مثبت تر باشد ) به آن ذره شتابي در جهت نيروي وارده اعمال مي شود كه برآيند آن با سرعت اوليه ذره ، برداري است كه در بالاي سرعت اوليه مي باشد و به عبارت ديگر بردار حالت واگرائي ( دور شدن ) دارد ( عدسي مقعر ) .
حال اگر سطح نيم كره بالائي منفي تر از نيم كره پائيني باشد ، بر آن ذره نيروئي عكس در جهت نيروي وارد شده در حالت قبل وارد مي گردد . برآيند آن با سرعت اوليه ذره ، برداري است كه در پائين سرعت اوليه قرار مي گيرد . يا به عبارت ديگر بردار حالت همگرائي ( نزديك شدن ) دارد .
اشعه الكتروني صاتع شده از كاتد بوسيله شبكه كنترل و به آند شتاب دهنده مي رسد .
پتانسيل آند شتاب دهنده اول مثبت تر از آند متمركز كننده مي باشد .
بر اساس تئوري صفحات قبل ، عبور الكترون از آند شتاب دهنده اول ، بر آن نيروئي وارد مي شود و شتابي در جهت نيروي وارد شده اعمل مي گردد . كه برآيند آن در جهت جمع شدن الكترون مي باشد ( عدسي محدب ) . ذره باردار پس از عبور از آند متمركز كننده ، بوسيله آند شتاب دهنده دوم تمركز و شتاب مي گيرد و به سمت صفحات انحراف دهنده پرتاب مي شود .
عمل تنظيم اشعه كاتدي بصورت يك نقطه در صفحه حساس ، بوسيله دستگاه انجام مي پذيرد . ولي براي تنظيم جزئي ، از طريق ولوم Focuse امكان پذير است .
براي كنترل مقدار ( شدت ) الكترون ، از ولوم Intensity استفاده ميشود . اگر به شبكه ولتاژي اعمال نشود يا ولتاژ منفي زياد وصل شود ، الكتروني از روزنه به سمت آند شتاب دهنده اول نمي گذرد .
در توپ الكتروني از ابتداي آند اول تا انتهاي آند دوم انرژي بصورت جنبشي مي باشد و اين انرژي در آند دوم كه مقدار ثابتي است برابر است با :
e.Va = 1/2 m . Voz
حركت اشعه كاتدي در توپ الكتروني بصورت محوري مي باشد .
سرعت اشعه الكتروني به ولتاژ آند دوم بستگي دارد و اين ولتاژ در يك دستگاه اندازه گيري اسيلوسكوپ مقدار ثابتي است . بنابراين با تغيير ولوم Focuse و Intensity تغييري در سرعت اشعه الكتروني حاصل نمي شود.
صفحات انحراف دهنده :
اگر الكترون هاي خارج شده از توپ الكتروني كنترل نشوند ، روي صفحه حساس دستگاه اسيلوسكوپ بيش از يك نقطه نوراني خواهيم داشت . بنابراين براي داشتن شكل موج مشخصي ، از صفحات انحراف دهنده استفاده مي شود . انحراف الكترون در اين دستگاه بر اثر ميدان الكتريكي بين صفحات مي باشد . لذا انحراف اشعه الكتروني بصورت شعاعي است . براي ايجاد شرايط فوق بايد به صفحات انحراف دهنده پتانسيل +vd/2 و -vd/2 اعمال گردد تا در وسط صفحات ، پتانسيل صفر بوجود آيد .
با توجه به انرژي جنبشي الكترون در آند شتاب دهنده دوم ، معادله حركت الكترون عبارت است از :
Fy = e . E
Fy = e . Vd/d
Ay = Fy / m = e.Vd / m.d = cte
اشعه الكتروني ، پس از خارج شدن از صفحات انحراف دهنده ، بدون تأثير ميدانهاي خارجي ديگر ، به صورت يك نقطه نوراني در صفحه حساس مشاهده مي شود .
حركت اشعه الكترون در صفحات انحراف دهنده مستقل از ولتاژ Vd و Va و بصورت سهمي مي باشد و بعد از صفحات انحراف دهنده ، خط راستي است كه از نقطه A گذشته و ابتداي آن از وسط Ld مي گذرد . اين مطلب بيانگر آن است كه دستگاه اسيلوسكوپ يك دستگاه خطي است .
حساسيت دستگاه اندازه گيري اسيلوسكوپ :
در هر دستگاه ، نسبت تغييرات ورودي را حساسيت دستگاه مي نامند . براي دستگاه اسيلوسكوپ حساسيت عبارت است از :
S = L . Ld/ 2 . Va . d
در دستگاه اسيلوسكوپ معمولا حساسيت مقدار ثابتي است . بنابراين مقادير L , Ld , d , Va در دستگاه اسيلوسكوپ ثابت مي باشند .
نكته قابل توجه اين است كه حساسيت به e و m بستگي ندارد ، پس هر ذره اي كه از صفحه خارج مي گردد ، در يك نقطه متمركز مي شود .
براي افزايش حساسيت در دستگاه اسيلوسكوپ مي توان هر يك از پارامترهاي L , Ld , d , Va را تغيير داد . براي اين منظور ، تغييرات هر يك از پارامترها بررسي مي گردد .
1- با افزايش طول لامپ ، حساسيت افزايش مي يابد . ولي به دو دليل اين امر امكان پذير نيست ، اولا با زياد شدن طول لامپ ، الكترونها پراكنده مي شوند . ثانيا طول زياد با يك صفحه كوچك مسئله ساز مي باشد .
2- بببا افزايش طول صفحات انحراف ، حساسيت S افزايش مي يابد . ولي در اين حالت محدوديت اول در رابطه با ابعاد صفحات مي باشد بطوريكه با بزرگتر شدن صفحات افقي ، صفحات عمودي نيز بزرگتر مي شود ، بنابراين دستگاه حجيم مي گردد . دوم اينكه با افزايش طول صفحات انحراف ، محدوديت فركانسي را پديد مي آورد .
3- با كاهش Va ، حساسيت (s) دستگاه افزايش مي يابد . در اين حالت با كاهش Va ، با توجه به رابطه حالت دوم ، محدوديت فركانسي پيش مي آيد .
بنابراين با افزايش to و كاهش Voz ، افزايش Va ، موجب كاهش حساسيت (s) ميگردد . لذا براي اينكه محدوديت فركانسي وجود نداشته باشد و حساسيت دستگاه اسيلوسكوپ افزايش مي يابد ، صفحات انحراف را به قسمت هاي متفاوت تقسيم مي كنند و صفحات با تاخير توسط سلف ها ، تغذيه مي شوند .
سيستم فوق بدين صورت عمل مي كند كه در زمان دلتا t ، اختلاف پتانسيل صفحه اول Vd و صفحات ديگر فاقد اين مقدار مي باشند همچنين در زمان 2 دلتا t اختلاف پتانسيل صفحه دوم Vd و صفحات بعدي فاقد اين مقدار است و اين حالت براي صفحات بعدي تكرار مي شود .
پس الكترون در طول مسير ، تحت تاثير ولتاژي قرار مي گيرد كه در ابتدا داشته است .
با توجهه به محدوديت بالا ، محدوديت فركانسي براي دستگاه اسيلوسكوپ حل مي گردد . مثلا اگر تعداد تقسيم صفحات 6 باشد ، محدوديت فركانسي به اندازه 6 برابر كاهش مي يابد .
چگونگي تشكيل شكل موج ثابت روي صفحه حساس :
براي مشاهده شكل موج ورودي روي دستگاه اسيلوسكوپ ، ابتدا عملكرد اسيلوگراف را توضيح مي دهيم.
اسيلو گراف يك دستگاه ثبت كننده آنالوگ است كه در فركانس كم يا متوسط كميت ورودي را بصورت گراف در خروجي ثبت مي كند . در يك اسيلوگراف اگر صفحه كاغذ همواره ثابت باشد ، تغييرات نوك اسيلوگراف همچنان يك خط عمودي روي كاغذ است ، اما اگر صفحه كاغذ با سرعتي ويژه حركت كند ، تغييرات دستگاه بطور واضح روي كاغذ رسم مي شود ، در صورتيكه سرعت كاغذ ، زياد يا كم باشد ، شكل موج واقعي ورودي توسط اسيلوگراف روي كاغذ نقش نمي بندد.
با توجه به عملكرد اسيلوگراف ، اسيلوسكوپ نمي تواند فقط با صفحات افقي عمل انحراف را روي اشعه الكتروني جهت مشاهده شكل موج انجام دهد . بنابراين علاوه بر صفحات افقي كه انحراف عمودي اشعه را بعهده دارد ، از صفحات عمودي كه انحراف افقي را انجام مي دهد ، استفاده مي كنند .
اگر سرعت حالت افقي يكنواخت باشد ، شكل موج ورودي روي صفحه حساس اسيلوسكوپ بدون تاثير نمايش داده مي شود . لذا براي اين منظور بايد يك مولد رمپ وجود داشته باشد تا مبنا زماني سيستم گردد.
هرگاه موج رمپ برابر يا مضرب صحيحي از زمان تناوب ورودي باشد ، شكل موج ورودي علاوه بر جاروب كردن ، به صورت ثابت روي صفحه حساس مشاهده مي شود . بنابراين موج رمپ ، موج ورودي را جاروب ميكند و اين جاروب كردن به شكل هاي خطي ، لگاريتمي و غير خطي امكان پذير است . عمل جاروب معمولا از سمت چپ به راست مي باشد .
اگر بين زمان تناوب دو موج ( موجهاي ورودي و رمپ ) اختلاف شديد باشد ، شكل موج روي صفحه حساس حركت مي كند . اگر اختلاف زمان تناوب كم باشد ، حركت شكل موج كمتر خواهد بود .
در عمل ، رسيدن موج رمپ به حالت اول و جاروب دوباره شكل موج بدليل عدم سرعت بي نهايت موج رمپ ، مقداري تاخير زماني خواهد داشت .
سيستم T.B.G و تريگر كردن شكل موج ورودي بوسيله موج رمپ :
براي جريانهاي متناوب (AC) ، مشكلات قبلي در مورد جاروب كردن موج سينوسي وجود دارد كه جهت برطرف نمودن آن ، مداري طراحي مي شود . كه به ازاي هر پالسي ، يك موج رمپ توليد كند و تا پايان اين رمپ ، به پالس هاي موجود در اين مدت ، پاسخي داده نشود . مدار فوق پس از پايان يك موج رمپ ، بر اثر پالس هاي بعدي ، مجددا موج رمپ توليد مي كند . مداري كه خصوصيت فوق را دارا باشد ، سيستم T.B.G (time Base Genvator ) مي نامند . در اين سيستم با دامنه موج ثابت رمپ ، شيب موج را بوسيله ولوم Time / Dive كم يا زياد مي كنند .
حال بايد ديد ، پالسهاي ورودي به سيستم T.B.G چگونه توليد مي شود ؟ براي اين منظور از يك مقايسه كننده يا به عبارت ديگر از يك اشميت تريگر استفاده مي كنند . اشميت تريگر مداري است كه به ازاي هر موج ورودي ، يك موج مربع اي در خروجي توليد مي كند . اگر در طبقه خروجي اشميت تريگر يك مدار مشتق گير قرار گيرد ، از موج مربع اي مشتق گرفته و پالس هاي سوزني شكل بوجود مي آورد . بطوريكه اين پالس ها از يك كليد دو طرفه اي بنام كليد Slope مي گذرد .
اگر كليد در وضعيت مثبت قرار گيرد ، سيستم T.B.G از طريق پالسهاي مثبت فرمان مي گيرد و در صورتيكه وضعيت كليد در حالت منفي باشد ، سيستم T.B.G از طريق پالسهاي منفي فرمان خواهد گرفت .
براي مشاهده شكل موج ورودي روي صفحه حساس دستگاه اسيلوسكوپ از وسيله اشميت تريگر براي توليد پالس هاي لازم با در نظر گرفتن سطح (LEVEL) استفاده ميشود .اگر كليد Slope در وضعيت مثبت باشد ، سيستم T.G.B بوسيله پالس هاي مثبت فرمان مي گيرد و شروع به توليد موج رمپ مي نمايد . اين سيستم به پالس هاي مياني كه در حال توليد موج رمپ مي باشد پاسخ نمي دهد . بنابراين سيستم T.B.G تا رسيدن جاروب مي كند . اصطلاحا جاروب كردن شكل موج ورودي از يك نقطه مشخص را تريگر كردن شكل موج مي نامند . بوسيله ولوم سطح (LEVEL) ، حالت تشكيل موج در مكان هاي مختلف قابل كنترل مي باشد . بطوريكه اين ولوم ، شكل موج ولتاژ ورودي پيك تا پيك را ، تريگر مينمايند.با توجه به توضيحات فوق ، سيستم T.B.G در قسمتي از تريگر كردن شكل موج فعال نيست . براي تصحيح اين عيب ، از مداري به نام تقويت كننده Z استفاده مي كنند .
تقويت كننده Z به دو روش طراحي مي گردد .
الف ) روش ضربان (blanking pulse )
ب ) روش غير ضربان ( unblanking pulse )
در روش اول با نصب آند اضافي بعد از توپ الكتروني ، مقدار الكترون صاتع شده در زمان غير فعال بوسيله آند اضافي جذب مي شود و در زمان هاي فعال ، آند اضافي از كار مي افتد . مزيت روش فوق به دليل عبور جريان ثابت از داخل منبع آند و قيمت مناسب آن مي باشد و معايب آن كاهش عمر كاتد بدليل صدور الكترون بطور مداوم است .
در روش دوم ، توپ الكتروني به غير از زمان فعال ، همواره خاموش مي باشد . مزيت اين روش به دليل عمر زياد كاتد بوده و معايب آن به دليل قيمت بالاي منبع جريان كاتد مي باشد .
هرگاه سطح (LEVEL) در ناحيه (1) قرار گيرد ، شكل موج ورودي روي صفحه حساس مشاهده مي شود . اگر سطح (LEVEL) در ناحيه (2) قرار گيرد ، به دليل آنكه شكل موج ورودي همواره از يك نقطه تريگر نمي شود ، روي صفحه حساس ديده مي شود .
براي رفع تداخل موجهاي فوق ، سطح را آنچنان تغيير مي دهيم كه شكل موج ورودي همواره از يك نقطه تريگر گردد .
مدولاسيون Z و سيستم جاروب تاخير دار :
سوار شدن شكل موج مربعي بصورت تابعي از ولتاژ روي شكل موج اصلي را مدولاسيون Z مي نامند .براي مشاهده قسمتي از موج پيچيده براي بررسي يا اندازه گيري فركانس ، زمان تناوب و ... از سيستم جاروب تاخيردار استفاده مي كنند . در اين روش عمل مدولاسيون Z روي شكل اصلي انجام مي پذيرد و قسمت تاخيردار ، پررنگ تر ( روشن تر ) مشاهده مي شود .
بوسيله سطح (LEVEL) مي توان مقدار تاخير را كم يا زياد نمود ، بطوريكه شكل موج اصلي بوسيله سطح تريگر شده و روي صفحه حساس دستگاه اسيلوسكوپ مشاهده مي شود .
هرگاه موج رمپ B به سيستم كنترل اعمال شود ، پالسهاي مربعي رسيده از (B) T.B.G باعث مدولاسيون Z روي شكل موج اصلي مي شود و ناحيه تاخير روشنتر از ديگر قسمتها مي گردد . با تغيير ولوم Delay مي توان شيب رمپ B را تغيير داد و ناحيه تاخير را كم يا زياد نمود .
بلوك دياگرام يك اسيلوسكوپ تك كاناله :
موج ورودي از طريق سيم كواكسيال كه ميدان خارجي روي آن اثري ندارد ، وارد دستگاه اسيلوسكوپ ميشود. به اين سيستم كواكسيال و اصولا سيستم ارتباطي ورودي به دستگاه اندازه گيري اسيلوسكوپ را پروب (PROBE) مي نامند .
كليد سه حالت G,AC و DC براي حالت ولتاژ متناوب ، زمين كردن و ولتاژ DC مورد استفاده قرار مي گيرد . در مسير حالت متناوب (AC) چون خازن وجود دارد ، لذا از عبور ولتاژ مستقيم (DC) جلوگيري مي كند . طبقه تقسيم كننده ولتاژ اين اجازه را مي دهد كه ولتاژهاي مختلف با دامنه هاي متفاوت روي صفحه حساس دستگاه اسيلوسكوپ مشاهده شود . اين انعطاف پذيري به وسيله ولوم Volt/div انجام مي گيرد .
طبقه تقويت كننده اوليه ، تقويت كننده اي است كه بايد اولا خطي عمل كند و ثانيا داراي باند وسيعي از رنجها باشد تا از خروجي اين طبقه ، براي كنترل طبقات ديگر دستگاه ، استفاده كنند.
طبقه تقويت كننده عمودي ، شكل موج ورودي را بطور متقارن به دو قسمت مثبت و منفي تبديل و به صفحات افقي وصل ميكند . ضمنا ولوم كنترل وضعيت عمودي اين امكان را مي دهد كه شكل موج ورودي در جهت عمودي ، بالا يا پائين تغيير كند .
براي مشاهده شكل موج ثابت ورودي در دستگاه اسيلوسكوپ لازم است فركانس موج رمپ برابر يا مضرب صحيحي از فركانس شكل موج ورودي باشد . سه منبع تريگر براي توليد موج رمپ ، وجود دارد كه شامل منبع داخلي (internal) ، برق شهر (LINE) و خط خارجي (EXTERNAL) مي باشد .
طبقات مربوط به انحراف افقي و عمودي اشعه الكتروني ، در صفحات گذشته توضيح داده شده است .
تذكر اين نكته لازم است كه بالاي ولوم time/div ( تقسيم كننده زماني ) يك ولوم (un cal …) است كه براي تغييرات كوچك زماني (0.01- 0.1) مورد استفاده قرار مي گيرد و در حالت نرمال بايد در منتها اليه سمت راست باشد .
اگر اسيلوسكوپ تك كاناله ، شكل موج ورودي تريگر نشود ، مي توان با استفاده از ولوم volt div يا سطح (level) عيب فوق را برطرف نمود . در صورتيكه بوسيله ولوم volt/div و سطح level شكل موج فوق تريگر نشود ، از كليدي بنام hold off كه تاخير زماني در توليد موج رمپ را بوجود مي آورد ، استفاده نمود . ( وقتي كه يك موج رمپ به پايان ميرسد ، مدتي توقف كرده و سپس با اولين پالس بعدي موج رمپ مجددا توليد مي شود )
اسيلوسكوپ چند كاناله و سيستم alt و choping :
در كارهاي آزمايشگاهي و صنعتي لازم است دو يا چند شكل موج را بطور همزمان روي صفحه حساس دستگاه اسيلوسكوپ مشاهده نمود . بنابراين از اسيلوسكوپ چند كاناله به جاي اسيلوسكوپ تك كاناله استفاده مي كنند .
اسيلوسكوپ چند كاناله به دو صورت ساخته مي شود .
الف - اسيلوسكوپ چند كاناله با چند توپ الكتروني :
در اين حالت به تعداد كانالهاي ورودي توپ الكتروني ، صفحات افقي و عمودي ، سيستم كنترل مجزا و يك صفحه حساس استفاده مي شود . از اين سيستم به دليل حجم زياد و قيمت گران ، كمتر استفاده مي شود .
ب- اسيلوسكوپ چند اثري :
اسسيلوسكوپ چند اثري دو كاناله ، كه داراي توپ الكتروني و صفخات انحراف دهنده و صفحه حساس مشتركي مي باشد در عمل ، كاربرد زيادي دارد و براي مشاهده شكل موج ها روي صفحه حساس از دو تكنيك ALT و cHOPING استفاده مي گردد .
1- تكنيك alt
كانالهاي ch1 و ch2 تا پيش از تقويت كننده هاي اوليه مشابه هستند و خروجي اين دو توسط كليد الكتروني به تقويت كننده عمودي جهت تحريك صفحات افقي مورداستفاده قرار مي گيرد .
اگر شكل موج ورودي كانال ch1 يك موج سينوسي و كانال ch2 يك موج مثلثي باشد ، جاروب مي كند . اين عمل بطور مداوم تكرار مي شود و به دليل سرعت زياد عمليات ، اثر موج قبلي تا تكرار بعدي روي صفحه حساس دستگاه اندازه گيري اسيلوسكوپ باقي مي ماند . بنابراين بطور همزمان دو موج روي صفحه حساس مشاهده مي شود .
منبع :
اصول و كاربرد دستگاههاي اندازه گيري الكتريكي نوشته ي مهندس اسدالله كاظمي
